Op een gegeven moment vraagt je peuter ernaar. Niet altijd met woorden, maar je merkt het. Hij pakt een foto op en kijkt vragend. Ze wijst naar een babyfoto aan de muur en zegt: dat ben ik. Het is het begin van iets wat de hele kindertijd blijft: de behoefte te weten wie je was voordat je wist wie je bent.

Peuters begrijpen meer dan we soms denken. Ze snappen nog geen tijdlijn, maar ze voelen de warmte van een verhaal dat over hen gaat. Dat maakt nu een bijzonder moment om te beginnen met vertellen.

Wat peuter vertellen over baby zijn eigenlijk betekent

Het gaat niet om een volledig relaas van het eerste jaar. Het gaat om kleine flarden. De manier waarop hij altijd één oor aanraakte als hij bijna sliep. Hoe ze schrok van haar eigen hoest. Het geluid dat hij maakte als hij tevreden was, een soort zacht brommen.

Die details lijken klein. Maar voor een kind zijn het de bouwstenen van een zelfbeeld. Dit is wie ik was. Dit is hoe ze naar me keken. Dit is wat ik deed voordat ik iets kon zeggen.

Je hoeft er geen groot verhaal van te maken. Een zin tijdens het aankleden is genoeg. Weet je nog dat jij als baby altijd je voeten omhoog deed als ik je aankleedde? Dat deed je elke keer.

Ik vertelde mijn dochter dat ze als baby altijd lachte als de hond blafte. Nu vindt ze de hond nog steeds het grappigste wat er is. Ze zei: dat was ik dus al.

Moeder van een meisje van drie

Waarom dit moment voorbijgaat

Peuters zitten in een korte fase waarin ze het verleden als iets magisch zien. Ouder worden voelt voor hen groot, bijna ongelooflijk. De gedachte dat ze ooit zo klein waren, dat ze gedragen werden, dat iemand hen de wereld moest uitleggen, die gedachte fasineert ze.

Over een paar jaar verschuift dat. Dan is het eerste jaar gewoon vroeger. Nu is het nog iets anders: een verhaal dat ze rechtstreeks raakt, over een versie van zichzelf die ze niet kunnen herinneren maar wel willen kennen.

Het is ook een moment waarop jij nog veel weet. De details vervagen sneller dan je verwacht. Niet omdat je ze niet belangrijk vond, maar omdat het leven doorging. Zoals je kunt lezen in wat je vergeet als je kind niet meer zo klein is, zijn het vaak juist de kleinste gewoontes die als eerste verdwijnen.

Hoe je begint zonder dat het een project wordt

Je hoeft geen dagboek bij te houden. Je hoeft geen album klaar te hebben. Vertellen kan op elk moment, zonder voorbereiding.

  • Gebruik foto's als aanleiding. Laat een foto zien en vertel wat er die dag ook nog gebeurde, iets wat niet op de foto staat.
  • Herhaal dezelfde verhalen gerust. Peuters vragen er soms zelf om. Vertel nog een keer hoe je huilde van blijdschap toen je haar voor het eerst vasthield. Ze onthoudt het.
  • Benoem hoe hij toen al was wie hij nu is. Verbindingen tussen het babyjaar en het nu maken het concreet. Je was al zo nieuwsgierig. Je keek altijd naar lichtjes.
  • Laat ook de moeilijke dingen toe. Je hoeft het niet te versimpelen. Je sliep nauwelijks. We wisten niet altijd wat je nodig had. Dat maakt het echter.

Als je op dit soort momenten beseft dat je meer kwijt wil dan je nog scherp hebt, is het fijn als je eerder al iets hebt opgeschreven. Niet als aantekening voor jezelf, maar als iets wat je ooit aan hem kunt geven. Dat is ook de gedachte achter wanneer je kind zelf wil weten wie het was als baby: de vragen komen, altijd.

YearChapter stelt elke maand een paar vragen, afgestemd op wat je eerder al hebt ingevuld. Geen leeg vel, geen druk om te beginnen. Soms is het genoeg om één vraag te beantwoorden, en dat ene antwoord is later al veel meer dan niets.

Het verhaal hoeft niet compleet te zijn

Je peuter wil niet het volledige archief van zijn eerste jaar. Hij wil weten dat er een verhaal is. Dat jij het kent. Dat jij hem kent, ook van voor hij zichzelf kende.

Dat is wat je hem nu al kunt geven. Niet als project, niet als album, gewoon als iets wat je zegt op een gewone ochtend, terwijl je zijn schoenen aantrekt en hij je aankijkt alsof hij al weet dat er iets moois komt.